Η απόφαση να συγγράψετε το πρώτο βιβλίο σας δεν είναι εύκολη. Πρόκειται για ένα δημιουργικό εγχείρημα που συνδυάζει τη θεωρία με την πράξη, καθώς μαθαίνετε νέες τεχνικές δημιουργικής γραφής και ταυτόχρονα τις εφαρμόζετε για να παράξετε ένα απτό αποτέλεσμα· ένα βιβλίο γραμμένο από εσάς. Μέσα από αυτή τη διαδικασία εμπλουτίζετε δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η φαντασία, η οργάνωση και η επιμονή, οι οποίες έχουν ανεκτίμητη αξία. Με άλλα λόγια, η εκπαίδευση μετατρέπεται άμεσα σε πράξη και το προσωπικό σας πάθος μετασχηματίζεται σε επαγγελματικό όφελος.
Τι θα κερδίσετε διαβάζοντας παρακάτω: Συγκεντρώσαμε 9 + 1 προτάσεις που θα σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε το πρώτο σας βιβλίο βήμα-βήμα. Θα δούμε πώς η συνεχής μάθηση και η αναβάθμιση δεξιοτήτων (upskilling) μπορούν να μεταφραστούν σε πρακτικές συμβουλές συγγραφής: από το πώς να βρείτε την έμπνευση και να οργανώσετε τις ιδέες σας, μέχρι το πώς να αντιμετωπίσετε το φόβο της λευκής σελίδας και να βελτιώσετε το κείμενό σας μέσω της ανατροφοδότησης και της επιμέλειας. Επιπλέον, θα καταλάβετε πώς ένα ευέλικτο online σεμινάριο δημιουργικής γραφής μπορεί να σας δώσει την ώθηση που χρειάζεστε για να κάνετε την ιδέα σας πράξη. Διαβάστε παρακάτω και ετοιμαστείτε να μεταφέρετε τη φαντασία σας σε χαρτί· μια διαδικασία που μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την προσωπική σας εξέλιξη και ίσως μια νέα επαγγελματική προοπτική.
9 + 1 προτάσεις για να ξεκινήσετε το πρώτο βιβλίο σας
1. Η σπίθα της έμπνευσης είναι το κίνητρο
Σκεφτείτε ότι το πρώτο βιβλίο που τυπώθηκε μαζικά στον κόσμο, η περίφημη Βίβλος του Γουτεμβέργιου, ήταν από τα πρώτα μεγάλα βιβλία μαζικής παραγωγής που τυπώθηκε με κινητά μεταλλικά στοιχεία στην Ευρώπη και σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας εποχής γνώσης, της εποχής των τυπωμένων βιβλίων. Ένα μόνο βιβλίο στάθηκε ικανό να φέρει επανάσταση στη διάδοση της πληροφορίας σε όλο τον κόσμο. Αυτή η ιστορική αναφορά μάς θυμίζει τη δύναμη που μπορεί να έχει ένα βιβλίο. Φυσικά, το δικό σας πρώτο βιβλίο πιθανότατα δεν θα αλλάξει την παγκόσμια Ιστορία, όμως σίγουρα μπορεί να αλλάξει τη δική σας ζωή προς το καλύτερο, λειτουργώντας ως κινητήριος μοχλός δημιουργικότητας και εξέλιξης.
Για να ανάψει η σπίθα της έμπνευσης, αρχίστε αναρωτώμενοι: «Γιατί θέλω να γράψω αυτό το πρώτο βιβλίο μου; Τι είναι αυτό που με ωθεί;» Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα αποτελέσει το κίνητρό σας, το οποίο θα σας κρατάει προσηλωμένους όταν θα αντιμετωπίσετε δυσκολίες. Οι ιδέες για ένα βιβλίο μπορούν να προκύψουν από παντού: μια προσωπική εμπειρία, ένα όνειρο, ένα άρθρο ειδήσεων ή ακόμα και ένα απλό «τι θα γινόταν αν…». Διάσημοι συγγραφείς συχνά χρησιμοποίησαν βιώματά τους ως πηγές έμπνευσης. Θυμηθείτε ότι κάθε μεγάλη ιστορία έχει καταγωγή από κάποια μικρή ιδέα ή εμπειρία. Να έχετε πάντα ένα σημειωματάριο ή μια ψηφιακή εφαρμογή σημειώσεων πρόχειρα, ώστε να καταγράφετε αμέσως κάθε έμπνευση που σας έρχεται. Ακόμα και αν μια ιδέα φαίνεται μικρή ή ασήμαντη, γράψτε τη σε χαρτί ή σε ένα έγγραφο στον υπολογιστή. Ποτέ δεν ξέρετε πώς μπορεί να εξελιχθεί αργότερα μέσα στις σελίδες του βιβλίου σας. Επιπλέον, αντλήστε έμπνευση από το διάβασμα. Αφιερώστε χρόνο στη βιβλιοθήκη σας ή σε μια δημόσια βιβλιοθήκη, διαβάζοντας βιβλία του είδους που σας ενδιαφέρει. Η επαφή με άλλα έργα θα τροφοδοτήσει τη φαντασία σας και θα σας δείξει πώς διαφορετικοί συγγραφείς μετατρέπουν μια ιδέα σε ολοκληρωμένη ιστορία. Με αυτό τον τρόπο, όχι μόνο θα εμπνευστείτε, αλλά θα δείτε και πρακτικά παραδείγματα εφαρμογής τεχνικών γραφής. Το σημαντικότερο είναι να πιστέψετε στον λόγο για τον οποίο γράφετε. Είτε είναι για να μοιραστείτε ένα μήνυμα, είτε για να εκφράσετε τη δημιουργικότητά σας, είτε απλώς για προσωπική ικανοποίηση. Αυτός ο λόγος θα είναι η κινητήριος δύναμή σας σε όλη τη διαδρομή της συγγραφής.
2. Ορίστε το κοινό και τον σκοπό για το πρώτο βιβλίο σας
Πριν ξεκινήσετε να γράφετε, αφιερώστε χρόνο για να σκεφτείτε σε ποιους απευθύνεται το βιβλίο σας και τι θέλετε να πετύχετε με αυτό. Καθορίζοντας από νωρίς το κοινό και τον σκοπό, θα έχετε μια ξεκάθαρη κατεύθυνση που θα σας βοηθήσει σε όλες τις επόμενες αποφάσεις συγγραφής. Αν, για παράδειγμα, γράφετε ένα μυθιστόρημα φαντασίας, ίσως απευθύνεστε σε νεανικό κοινό που αγαπά τις περιπέτειες. Αυτό σημαίνει ότι το ύφος και η γλώσσα σας θα είναι μάλλον πιο χαλαρά και περιγραφικά, ενώ η πλοκή θα πρέπει να είναι γεμάτη φαντασία. Αν αντίθετα γράφετε ένα επαγγελματικό εγχειρίδιο, το κοινό σας μπορεί να αποτελείται από ειδικούς του κλάδου, οπότε θα χρειαστεί πιο επίσημο ύφος και ακρίβεια. Σκεφτείτε, λοιπόν, ποιος θα ήταν ο ιδανικός αναγνώστης σας: ποια είναι η ηλικία, τα ενδιαφέροντα, οι ανάγκες του; Μια πρακτική ιδέα είναι να φτιάξετε ένα νοερό προφίλ του αναγνώστη στον οποίο γράφετε· αυτό θα καθοδηγήσει τον τόνο και το περιεχόμενο.
Παράλληλα με το κοινό, ορίστε και τον σκοπό του βιβλίου. Ρωτήστε τον εαυτό σας: «Τι θέλω να πετύχει αυτό το βιβλίο;» Ίσως θέλετε να ψυχαγωγήσετε, να ενημερώσετε, να εμπνεύσετε ή να μοιραστείτε μια γνώση. Ο σκοπός θα επηρεάσει το ύφος γραφής και τη δομή. Για παράδειγμα, αν ο στόχος είναι να εμπνεύσετε, επιλέξτε μια πιο συγκινησιακή, αφηγηματική προσέγγιση με προσωπικές ιστορίες. Αν είναι να εκπαιδεύσετε, δώστε έμφαση στη σαφήνεια, στην οργάνωση και στις πηγές πληροφόρησης. Η σαφήνεια ως προς το “ποιος” και το “γιατί” του βιβλίου σας είναι θεμελιώδης· λειτουργεί σαν πυξίδα που θα σας κρατά σε σωστή πορεία όταν, αργότερα, ίσως χαθείτε σε λεπτομέρειες ή νέες ιδέες. Επιπλέον, καθορίζοντας εξαρχής το κοινό και τον σκοπό, θα σας είναι πιο εύκολο να βρείτε έναν ελκυστικό τίτλο και να γράψετε μια περιεκτική περίληψη του έργου σας, καθώς θα γνωρίζετε ακριβώς τι υπόσχεται το πρώτο βιβλίο σας στον αναγνώστη.
3. Δημιουργήστε ένα πλάνο συγγραφής (σχεδιάγραμμα)
Καμία μεγάλη δημιουργία δεν ξεκινά χωρίς σχέδιο· το ίδιο ισχύει και για ένα βιβλίο. Ένα οργανωμένο πλάνο γραφής θα σας βοηθήσει να παραμείνετε συγκεντρωμένοι και να αποφύγετε το χάος στη διάρκεια της δημιουργικής διαδικασίας. Ξεκινήστε δημιουργώντας ένα περίγραμμα (outline) της ιστορίας ή του περιεχομένου σας. Καταγράψτε σε ένα έγγραφο ή στο χαρτί τις κύριες ενότητες, τα κεφάλαια ή τα συμβάντα που φαντάζεστε. Μπορείτε να φτιάξετε μια λίστα με τα κεφάλαια και δύο λόγια για το τι θα συμβαίνει σε καθένα. Για παράδειγμα, αν γράφετε μυθιστόρημα, περιγράψτε σύντομα τις βασικές σκηνές ή ανατροπές της πλοκής κεφάλαιο-κεφάλαιο. Αν πρόκειται για δοκίμιο ή επαγγελματικό βιβλίο, ορίστε τις βασικές θεματικές ενότητες.
4. Θέστε ρεαλιστικούς στόχους και καθιερώστε ρουτίνα γραφής
Η συγγραφή ενός βιβλίου είναι μαραθώνιος. Για να φτάσετε στο τέλος, είναι σημαντικό να βάλετε μικρούς, διαχειρίσιμους στόχους που θα σας κρατούν σε τροχιά και θα σας δίνουν μία αίσθηση προόδου. Ξεκινήστε ορίζοντας συγκεκριμένους στόχους παραγωγής γραφής. Για παράδειγμα, αριθμό λέξεων ή σελίδων ανά ημέραή ανά εβδομάδα. Ένας κλασικός στόχος είναι π.χ. 500 λέξεις την ημέρα ή 3 σελίδες την ημέρα. Ακούγεται λίγο, αλλά σε μια εβδομάδα γίνονται 3.500 λέξεις, δηλαδή ένα σημαντικό κομμάτι ενός κεφαλαίου. Επιλέξτε έναν ρυθμό που ταιριάζει με τον χρόνο σας και τις υποχρεώσεις σας. Πρέπει να είναι ρεαλιστικός, καθώς αν βάλετε πολύ φιλόδοξο στόχο (π.χ. 2.000 λέξεις την ημέρα) και δεν τον πετυχαίνετε, κινδυνεύετε να απογοητευτείτε και να εγκαταλείψετε. Καλύτερα λιγότερο και σταθερά, παρά πολύ και σποραδικά.
Εκτός από τους στόχους παραγωγής, δημιουργήστε και μια ρουτίνα γραφής. Καθορίστε μια συγκεκριμένη ώρα ή κάποιες μέρες της εβδομάδας που θα αφιερώνετε αποκλειστικά στη συγγραφή. Η καθιέρωση μιας ρουτίνας εκπαιδεύει το μυαλό σας να μπαίνει σε “συγγραφική λειτουργία” εκείνες τις συγκεκριμένες ώρες. Με τον καιρό, θα δείτε ότι γίνεται συνήθεια.
5. Αντιμετωπίστε τη λευκή σελίδα ξεκινώντας να γράφετε το πρώτο βιβλίο
Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους των νέων συγγραφέων είναι το σύνδρομο της άδειας σελίδας· εκείνη η στιγμή που κοιτάς μια λευκή σελίδα ή ένα κενό αρχείο και δεν ξέρεις πώς να αρχίσεις. Να θυμάστε ότι δεν είστε μόνοι. Ακόμη και οι πιο καταξιωμένοι συγγραφείς έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με το κενό αυτό. Το μυστικό είναι απλά να ξεκινήσετε. Μην περιμένετε την τέλεια πρώτη πρόταση ή την ιδανική διατύπωση. Γράψτε ό,τι σας έρχεται στο μυαλό σχετικά με την ιδέα σας, χωρίς αυστηρή κρίση. Αφήστε τις λέξεις να ρέουν, ακόμα κι αν στην αρχή δεν σας φαίνονται τέλειες ή πλήρως συνδεδεμένες. Θυμηθείτε ότι το προσχέδιο δεν χρειάζεται να είναι ιδανικό. Στην πραγματικότητα, σχεδόν ποτέ δεν είναι. Η δουλειά του προσχεδίου είναι απλώς να μετατρέψει τις σκέψεις σε λόγια.
6. Ο ελκυκιστικός τίτλος είναι πολύ σημαντικός
Ο τίτλος του βιβλίου σας και η σύντομη περίληψη (το “blurb” στο οπισθόφυλλο ή στην περιγραφή) είναι η πρώτη εντύπωση που θα έχει ο υποψήφιος αναγνώστης. Αν και μπορείτε να τα οριστικοποιήσετε στο τέλος, είναι καλό από νωρίς να αρχίσετε να σκέφτεστε τους διαφορετικούς τίτλους και μια περιεκτική σύνοψη της ιστορίας σας. Αυτό θα σας βοηθήσει και δημιουργικά, καθώς σας αναγκάζει να συμπυκνώσετε την ουσία του βιβλίου σε λίγες λέξεις. Προσπαθήστε να βρείτε έναν τίτλο που να αντιπροσωπεύει το θέμα ή το πνεύμα του βιβλίου και να κεντρίζει την περιέργεια. Για παράδειγμα, πολλοί δυνατοί τίτλοι προκαλούν ένα ερώτημα ή μια εικόνα στον νου του αναγνώστη. Δεν χρειάζεται να βρείτε κάτι υπερβολικά πομπώδες. Η απλότητα πολλές φορές κερδίζει. Σημειώστε διάφορες ιδέες τίτλων όσο γράφετε, γιατί μπορεί μια φράση μέσα στο κείμενο να ξεπηδήσει ως ιδανική.
Όσον αφορά την περίληψη, φανταστείτε ότι έχετε 2-3 προτάσεις για να εξηγήσετε σε κάποιον τι πραγματεύεται το πρώτο βιβλίο σας και γιατί αξίζει να το διαβάσει. Τέλος, μην διστάσετε να ζητήσετε από φίλους ή συναδέλφους να ακούσουν τον τίτλο και την σύντομη περιγραφή σας και να σας πουν αν τους κεντρίζει το ενδιαφέρον. Η εξωτερική ματιά μπορεί να σας βοηθήσει να βελτιώσετε αυτά τα κρίσιμα στοιχεία.
7. Λάβετε ανατροφοδότηση από τους πρώτους σας αναγνώστες
Όταν έχετε γράψει ένα σημαντικό μέρος του προσχεδίου (ή και ολόκληρο το προσχέδιο), είναι πολύ χρήσιμο να πάρετε φρέσκια ματιά από άλλους ανθρώπους. Οι πρώτοι σας αναγνώστες (συχνά αποκαλούμενοι beta readers) μπορούν να σας δώσουν πολύτιμη ανατροφοδότηση που θα σας βοηθήσει να βελτιώσετε το έργο σας. Επιλέξτε άτομα εμπιστοσύνης. Μπορεί να είναι φίλοι, συνάδελφοι ή μέλη μιας λέσχης ανάγνωσης/συγγραφής. Ζητήστε τους να διαβάσουν το κείμενό σας και να μοιραστούν ειλικρινά τη γνώμη τους.
8. Επεξεργασία, διόρθωση και βελτίωση του κειμένου
Αφού ολοκληρώσετε το πρώτο σας προσχέδιο, συγχαρητήρια μιας και έχετε κάνει ένα τεράστιο βήμα! Τώρα ξεκινά μια εξίσου σημαντική φάση· η επεξεργασία και αναθεώρηση του κειμένου. Βάλτε το στην άκρη για μερικές ημέρες ή και εβδομάδες, ώστε όταν επιστρέψετε να το διαβάσετε, να το δείτε με πιο φρέσκια και αντικειμενική ματιά. Κατά την πρώτη ανάγνωση μετά την παύση, κρατήστε σημειώσεις για τις γενικές εντυπώσεις σας: Πού ρέει καλά το κείμενο; Πού βαραίνει ή κάνει “κοιλιά”; Μήπως κάποιοι χαρακτήρες χρειάζονται περισσότερη ανάπτυξη; Είναι χρήσιμο να διαβάσετε το κείμενό σας δυνατά. Έτσι εντοπίζετε περίεργες διατυπώσεις ή προτάσεις που ίσως είχαν τυπωθεί στο μυαλό σας σωστά αλλά ακούγονται αλλόκοτες όταν εκφωνηθούν.
9. Η δύναμη της συνεχούς μάθησης
Η αλήθεια είναι ότι όσο γράφετε, τόσο μαθαίνετε. Αλλά μπορείτε επίσης να επισπεύσετε και να ενισχύσετε αυτή τη μάθηση μέσω της στοχευμένης εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων. Η συγγραφή ενός βιβλίου απαιτεί ένα σύνολο δεξιοτήτων που καλλιεργούνται και βελτιώνονται με την άσκηση, αλλά και με την κατάλληλη καθοδήγηση. Για παράδειγμα, μπορεί να θέλετε να μάθετε πώς να γράφετε πιο ζωντανούς διαλόγους, πώς να δομείτε αποτελεσματικά την πλοκή ώστε να κρατάτε την αγωνία, ή πώς να περιγράφετε χαρακτήρες με τρόπο που να τους κάνει αξέχαστους. Η συνεχής εκπαίδευση λοιπόν δεν είναι κάτι ξεχωριστό από τη διαδικασία συγγραφής.
10. Δημιουργική γραφή: Από τη φαντασία στο χαρτί
Ένας από τους πιο άμεσους τρόπους να αναπτύξετε τις συγγραφικές σας δεξιότητες και να εφαρμόσετε την εκπαίδευση στην πράξη είναι μέσω ενός εξειδικευμένου online σεμιναρίου δημιουργικής γραφής. Το Skillbox προσφέρει το σεμινάριο «Δημιουργική γραφή: Από τη φαντασία στο χαρτί», ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο για όσους αγαπούν να γράφουν και θέλουν να βελτιωθούν, ή που έχουν ιδέες αλλά δεν τολμούν ακόμη να τις αποτυπώσουν πλήρως στο χαρτί. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο online πρόγραμμα μικρής διάρκειας που όμως καλύπτει όλες τις βασικές πτυχές της δημιουργικής γραφής.
Το σεμινάριο είναι 100% e-learning, πράγμα που σημαίνει ότι μπορείτε να το παρακολουθήσετε με ευελιξία, σύμφωνα με το δικό σας πρόγραμμα, από όπου κι αν βρίσκεστε. Δεν απαιτεί συγχρονισμό με συγκεκριμένες ώρες. Το υλικό αποδεσμεύεται τμηματικά κάθε εβδομάδα, κι εσείς μπορείτε να συνδεθείτε όποτε σας βολεύει, κάτι που το καθιστά ιδανικό για εργαζόμενους και ανθρώπους με φορτωμένο ημερήσιο πρόγραμμα.
Σε ποιους απευθύνεται: Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται σε όλους όσοι θέλουν να γνωρίσουν ή να ενισχύσουν τον συγγραφέα μέσα τους. Είτε είστε νέος επαγγελματίας που επιθυμεί να καλλιεργήσει τη δημιουργικότητά του, είτε εργάζεστε σε εντελώς διαφορετικό τομέα αλλά αγαπάτε τη λογοτεχνία, είτε βρίσκεστε σε φάση επαγγελματικής μετάβασης και αναζητάτε μια νέα δεξιότητα, αυτό το σεμινάριο θα σας δώσει τα εργαλεία που χρειάζεστε. Δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία στη συγγραφή· μόνο όρεξη για μάθηση και φαντασία.
Τι δεξιότητες καλλιεργεί: Μέσα από διαδραστικές ενότητες και πρακτικές ασκήσεις, θα μάθετε πώς να αναλύετε λογοτεχνικά κείμενα και να κατανοείτε τι τα κάνει επιτυχημένα. Θα χρησιμοποιήσετε τεχνικές για να πλάθετε ολοζώντανους χαρακτήρες με βάθος, να δημιουργείτε συναρπαστική πλοκή και να προκαλείτε συγκίνηση στον αναγνώστη. Θα εξασκηθείτε στη γραφή διαλόγων, περιγραφών και αφηγηματικών σκηνών που κρατούν το ενδιαφέρον. Το σεμινάριο, πιστοποιημένο από την ACTA (τεχνοβλαστός του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης), έχει αναπτυχθεί από επαγγελματίες του χώρου, εξασφαλίζοντας ότι η ύλη είναι σύγχρονη και συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες και τάσεις της αγοράς του βιβλίου.
Πώς εφαρμόζονται στην πράξη: Το πιο σημαντικό είναι ότι το σεμινάριο δεν μένει στη θεωρία. Σας καλεί να γράψετε εσείς οι ίδιοι. Θα κληθείτε να δημιουργήσετε δύο δικά σας διηγήματα, εφαρμόζοντας άμεσα όσα μάθατε. Αυτή η προσέγγιση εξασφαλίζει ότι δεν αποκτάτε μόνο γνώση, αλλά και εμπειρία.
Επισκεφθείτε το Skillbox.gr και αναζητήστε το κατάλληλο online σεμινάριο που ανταποκρίνεται στους στόχους σας· είτε είναι η δημιουργική γραφή είτε οποιαδήποτε άλλη σύγχρονη δεξιότητα θέλετε να αναπτύξετε. Μην αφήνετε τις ιδέες σας να περιμένουν· με την ευελιξία της online εκπαίδευσης και τα πρακτικά οφέλη που προσφέρει, μπορείτε άμεσα να μετατρέψετε τη μάθηση σε πράξη και να δώσετε νέα ώθηση στην καριέρα και τη δημιουργικότητά σας.